ژوان

حه‌ز

به‌رهه‌می: یوئان‌شێن

له‌ وه‌رگێڕانی: هادی ماجدی

"یوئان‌شێن" هۆنه‌ری ناسراو و فه‌رمانبه‌ری پله‌به‌رز، باوکی بنه‌ماڵه‌یه‌کی به‌خته‌وه‌ر بوو. ئه‌م هۆنه‌ره‌ توانا ئێستایش هه‌ر کاتێک له‌ سه‌ر راسپارده‌ی دایره‌که‌ی ده‌چێته‌ شاری "پوچنک" و له‌ میوانخانه‌ بچووکه‌که‌ی نیشته‌جێ ده‌بێت بیره‌وه‌ری رۆژانی رابردوو له‌ دڵیدا ده‌ژیێته‌وه‌. تایبه‌ت پێش هه‌ڵاتنی به‌یان و ئه‌و کاته‌ی زڕه‌ی زه‌نگۆڵه‌ی په‌رسگه‌ی ته‌نیشت شار کپی کازیوه‌ ده‌شکێنێت هه‌ستی ئه‌بزوێت و بێ‌ده‌ره‌تان دڵی ده‌له‌رزێت.

ئه‌و ئێسته‌ پتر له‌ چل به‌هاری ته‌مه‌نی تێپه‌ڕاندووه‌ و قژی خۆڵه‌مێشی ده‌نوێنێت. به‌م ته‌مه‌نه‌وه‌ ده‌بوو ئه‌وینی کۆنی خۆی فه‌رامۆش کردبا و یان لانی‌که‌م جاروبار و به‌ ئه‌سته‌م وه‌بیری هاتبا، به‌ڵام پاش بیست ساڵ زۆربه‌ی جار بیری لای بیره‌وه‌رییه‌ دڵڕفێنه‌کانی رابردووه‌ و یه‌که‌مین ئه‌وینی خۆی به‌ ته‌واوی ورده‌کاریه‌کانیه‌وه‌ له‌به‌ره‌.

بیست ساڵ پێش ئێستا بوو به‌ڵام هه‌نووکه‌ش زایه‌ڵه‌ی ئاشنای زه‌نگۆڵه‌ی په‌رسگه‌ی شار دڵی ده‌له‌رزێنێت. به‌ بیستنی زڕه‌ی وێ خه‌مێکی قورس دایده‌گرێت، خه‌مێک که‌ به‌س خامه‌ی هه‌ستۆک و شاعیرانه‌ی خۆی ده‌ره‌قه‌ت گێڕانه‌وه‌ی دێن!

شه‌و دوایین هه‌ناسه‌کانی ده‌کێشا. یو‌ئان‌شێن له‌ سه‌ر جێگه‌ی خۆی راکشابوو و سه‌یری ئاسمانی ژاکاوی ده‌مه‌وبه‌یان و دره‌وشانه‌وه‌ی ئه‌ستێره‌کانی ...

ئه‌م ڕۆژی ساڵی تازه‌یه‌ نه‌ورۆزه‌ هاته‌وه‌
جه‌ژنێكی كۆنی كورده‌ به‌خۆشی و به‌هاته‌وه‌

چه‌ند ساڵ گوڵی هیوای ئێمه‌ پێ په‌ست بوو تاكو پار
هه‌ر خوێنی لاوه‌كان بوو گوڵی ئاڵی نه‌وبه‌هار

ئه‌و ڕه‌نگه‌ سووره‌ بوو كه‌ له‌ ئاسۆی بڵندی كورد
مژده‌ی به‌یانی بۆ گه‌لی دوور و نزیك ئه‌برد

نه‌ورۆز بوو ئاگرێكی وه‌های خسته‌ جه‌رگه‌وه‌
لاوان به‌ عه‌شق ئه‌چوون به‌ به‌ره‌وپیری مه‌رگه‌وه‌

ئه‌وا ڕۆژ هه‌ڵات، له‌ به‌نده‌نی به‌رزی وڵاته‌وه‌
خوێنی شه‌هیده‌ ڕه‌نگی شه‌فه‌ق شه‌وق ئه‌داته‌وه‌

تا ئێسته‌ ڕووی نه‌داوه‌ له‌ ته‌ئریخی میلله‌تا
قه‌لغانی گولله‌ سنگی كچان بێ له‌ هه‌ڵمه‌تا

پێی ناوێ بۆ شه‌هیدی وه‌ته‌ن شیوه‌ن و گرین
نامرن ئه‌وانه‌ وا له‌ دڵی میلله‌تا ئه‌ژین

من ...

هۆنراوه‌ی: هادی ماجدی

من مه‌نزڵگه‌ی ژیوارێکی لوول خواردووم

خسکه‌ی پشوو سواریه‌که‌یشم

خۆڵه‌مێشی سووکی و کڕی ناجووڵێنێ

پرچی شینه‌گیای ناسکۆڵه‌ی پێ نازانێ،!

له‌ گه‌ڵ ئه‌وه‌ی به‌رینی ئاڵقه‌ی ئاره‌زووم

به‌ پانتایی سه‌رجه‌م نیگاکانی دونیاو

بستێک به‌رته‌سک

بۆ خه‌ڵوه‌تی خۆم و یه‌ک‌یه‌ک نیگاکانه‌،

که‌ ده‌بینم مه‌م و زینێک

بۆ یه‌ک ده‌ژین

بۆ یه‌ک ده‌مرن

زه‌رده‌خه‌نه‌

ژیان جێگه‌ی مانه‌وه‌یه‌ و

ئارام، بێده‌نگ پێده‌که‌نم!

من مه‌نزڵگه‌ی ژیوارێکی لوول خواردووم

خسکه‌ی پشوو سواریه‌که‌یشم

خۆڵه‌ مێشی سووکی و کڕی ناجوولێنێ

پرچی شینه‌ گیای ناسکۆڵه‌ی پێ نازانێ!

کۆتایی

 هۆنراوه‌ی: هادی ماجدی

هه‌موو جارێک که‌ ئه‌تبینم

تۆیه‌ک،

تامه‌زرۆی بیستنی شێعرێک ترو

من‌ێک شاعیر،

ئه‌و شێعرانه‌ت بۆ وه‌خوێنم

که‌ له‌ باخچه‌ی جوانی خۆتا به‌ریان داوه‌!

ئاخ که‌ سه‌خته‌ شاردنه‌وه‌،

ترسم هه‌یه‌ که‌ بزانی

تۆی سه‌رچاوه‌ی شێعره‌کانم

نازی نیگام بشێوێنی و

تا هه‌تایه‌

کۆوه ‌نه‌بن وشه‌کانم!

شه‌وێکی شووم

هادی ماجدی

نازانم په‌یوه‌ندی به‌ چییه‌وه‌ هه‌یه‌ و بۆ (!؟)، به‌ڵام زۆرن ئه‌وانه‌ی که‌ به‌رده‌وام سه‌رچاوه‌ی نه‌هامه‌ت له‌ بیر ئه‌که‌ن‌ یان نایزانن و له‌ ئه‌زموونی ڕابردوویه‌کی کورت لێی ئه‌گه‌ڕێن.

شیرینیش پێی وا بوو هه‌موو شتێک له‌و شه‌وه‌ شوومه‌وه‌ ده‌ستی پێ کردووه‌، هه‌ڕ بۆیه‌ پاش تێپه‌ڕ بوونی حه‌وتوویه‌ک هێشتا ده‌ستی ئه‌و شه‌وه‌ یه‌خه‌ی هزری به‌ر نه‌داوه‌.

ده‌نگی مووزیکێکی نه‌ به‌زمی و نه‌ ڕه‌زمی که‌ هاوکات له‌ هه‌ردووکیشیان ئه‌چوو و به‌دوایدا ده‌رکه‌وتنی جه‌حێلێکی قۆز و ته‌ڕپۆش له‌ سه‌ر شاشه،‌ سه‌رنجی شێرینی بۆ لای سه‌ته‌لایت ڕاکێشا و ئه‌و شه‌وه‌ شوومه‌ی له‌ بیر برده‌وه‌؛

(( بینه‌رانی هێژا_ به‌ بۆنه‌ی هاتنه‌وه‌ی جێژنی سه‌ری ساڵ خۆم و هاوکارانم گه‌رمترین پیرۆزباییتان ...

زانکۆ

هادی ماجدی

ته‌نیا چه‌ند رۆژێک بوو که‌ هاتبووه‌ زانکۆ و بیری ته‌واو سه‌رقاڵی ئامانجه‌کانی بوو. له‌ هه‌موو کۆبوونه‌وه‌ زانستیه‌کان به‌شداری ده‌کرد. چه‌ن وتاری بیانی وه‌رگێڕابوو و ده‌یویست بۆخۆیشی وتارێک بنووسێت. له‌ هه‌موو تاقیکاریه‌کانی پۆله‌که‌ی به‌ که‌سی یه‌که‌م ده‌رده‌چوو. له‌ خۆی رازی بوو و داهاتوویه‌کی پرشنگدار و ئاسۆیه‌کی ئاسووده‌ی به‌دی ده‌کرد.

ئه‌ونه‌ی نه‌خایان که‌ بانگ کرا بۆ ناوه‌ندی ئامۆژگارییه‌ ده‌روونناسیه‌کانی زانکۆ؛

((ئاغای موحته‌ره‌م!...تۆ پێشتر یه‌کێک له‌ خوێندکاره‌ هه‌ره‌ زیره‌که‌کانی ئه‌م زانکۆیه‌ بووی. سه‌رجه‌م مامۆستاکان به‌ شانازییه‌وه‌ باسی تۆیان ده‌کرد. ئه‌و وتاره‌ی پێشکه‌شت کرد زۆر ده‌نگی دایه‌وه‌ و له‌ زۆر شوێنی گرنگ و ئاکادمیک له‌ چاپ درا..٬

نوشته: فواد قاموسی

یادی از رمان " دعا برای آرمن" نوشته ی ابراهیم یونسی

معمولا رسم بر این است که در حول و حوش زمان چاپ یک کتاب تازه نقدها نوشته شوند؛ اما چه میباید کرد اثری آنچنان برانگیزاننده که پس از سالها از نشر اثر، خواننده احساس نیاز می کند برای باز سخن گفتن از اثر. و حال آنکه شاید برای ارضا کردن این مفهوم که چگونه زحمات نویسنده را ارج نهاد.

رمانی به مثابه ی یک سند و اثر تاریخی برای دو ملت ، تاریخی سرشار از غم ها و شادی ها همچون تاریخ هر ملتی اما با این تفاوت که آشفتگی ، فقر ، فلاکت ، قتل عام و ... چهره ای بسیار ناخشنود و سخت به این تاریخ می دهد دو ملت همزمان دوست و دشمن و نزدیک بهم! می شود برای رهایی از این خاطره ی تاریخی تلخ ، دشمنی را به پای عقب ماندگی و تبلیغات شخص ثالث دارای منفعت گذاشت و دوستی ها را نتیجه ذات هر انسان دوست دار زندگی و محبت!

نووسراوه‌ی: فوئاد قامووسی

جه‌شنه‌... جه‌شنی ره‌مه‌زان...

ره‌نگه‌ به‌ڕاست بێنه‌وه‌ و سه‌رێکی ماڵ خزم و که‌س بده‌ن، ده‌بێ چێشت و خۆرشت ساز بێ و گرینگتریش دیتنه‌وه‌ی خزمانی به‌ڕێز و جه‌شن مواره‌کی و ده‌بێ بۆنی خۆش شه‌ڵاڵی له‌شمان بێت و به‌ پێی داب و نه‌ریت ده‌بێ ئێمه‌ پێش له‌وان بچین و سه‌ردانی ژوور و ماڵه‌ ئاکازایی و خۆڵایه‌که‌یان بده‌ین.

مینا هاوڕێیه‌کی نه‌خوازراو ده‌که‌ومه‌ شوێنی و پێکه‌وه‌ ده‌ڕۆین، هه‌م ئه‌م ته‌نیا نابێ و هه‌م ساڵی جارێ سه‌ردانی گڵکۆ و قه‌بره‌کان بۆ زیندوو راگرتنی بیری مه‌رگ و نه‌مان و زیندوو کردنه‌وه‌ی بیره‌وه‌ریه‌کان له‌گه‌ڵ ئه‌وانه‌ی وا له‌ ده‌س چوون خۆش و چێژ هێنه‌ره‌، چێژێک وێڕای فرمێسک و دڵته‌نگی هه‌روه‌ک هه‌موو چێژه‌کانی دیکه‌ و بیره‌وه‌ری له‌وانه‌ی وا زۆر به‌ئه‌سته‌م ده‌یانت ناسی و به‌ڵام چما ژیان جگه‌ له‌ بیره‌وه‌ریه‌کانه‌؟!!

نووسراوه‌ی: فوئاد قامووسی

شاخ و شه‌قام

هێشتا بیره‌وه‌ریه‌کانی خاڵۆی به‌ساڵا چووی پڕ ئه‌زموونی له‌ مێشکیا ده‌هاتن و ده‌چوون:

« به‌ ئه‌سپایی هه‌نگاومان هه‌ڵده‌هێنا، ده‌بوا له‌ ده‌نگ خۆمان بپاراستایێ نه‌وه‌کوو خشپه‌ی گه‌ڵایه‌کی وشک بووی بن پێ شوێنمان ئاشکرا بکا و ببوایه‌تینه‌ قوربانی خشپه‌ و خشه‌خش. مه‌به‌ست لوتکه‌ی به‌رانبه‌رمان بوو. به‌شی سه‌خڵه‌ت و ئه‌سته‌می رێ تا گه‌یشتن به‌ لوتکه‌ بوو و له‌وه‌لا به‌ هه‌ر چوار لادا ئه‌مانڕوانی. ته‌واو نزیک ببووینه‌وه‌ و هه‌ر چرکه‌ ده‌بوا ئاگادار و ئاماده‌ی تێک‌هه‌ڵچوون و شه‌ڕ و پێک دادانێکی قورس بواین و به‌ هومێی خوا زه‌برێکی قورس و قایمان له‌و خوا نه‌ناسانه‌ بدایێ. کتوپڕ نرکه‌ی هاواری سه‌رپه‌له‌که‌مان بوو که‌ ده‌یگوت: ئاده‌ی به‌قوربانتان بم.»

بۆ نیگاکان...

هۆنراوه‌ی: هادی ماجدی

بێکه‌سی، له‌ وه‌نه‌وزی ده‌ربڕینا باڵا ئه‌کات

چاوه‌کانت مه‌شاره‌وه‌ و بڕوانه‌ بۆم،

ده‌نگی من ئۆپێرای هه‌ناسه‌یه‌ و شه‌خته‌به‌ندی شاخ و شڵه‌ژاوی شار،

هه‌موو جارێک له‌ چوارڕێیانی ئینتزار

ده‌تکێمه‌ سه‌ر گه‌ڵای شه‌ده‌ی چنارێکی قه‌راخ جاده‌ و

بۆ مامۆستا

هۆنراوه‌ی: هادی ماجدی

گه‌شی نیگاو بێ‌وچانی پێکه‌نین‌و زانی زار

دێوجامه‌ی مه‌رگ شێته‌ و برسی و

نایێژم و نابێت چاوه‌ڕوانی هه‌ڵاڵه‌ی دیمه‌ن بین!

له‌ وێنه‌یه‌ک بۆتان ئه‌دوێم...

هۆنراوه‌ی: هادی ماجدی

ئه‌ونه‌ی برسیه‌تی ئافریقا و

قاچاخچیه‌تی خۆشه‌ویستی ئه‌م وڵاته‌

هاوده‌نگی باران و ڕۆژم،

به‌ڵام ئه‌ونه‌ی سه‌ر هه‌ڵدێنم و ده‌ڕوانم،

پتر له‌وه‌ی تا هه‌نووکه‌ پێم زانیبوو

هه‌ست به‌ وه‌حشی بوونی مرۆڤ

به‌ ئه‌سرین و

که‌می ئه‌که‌م...

داهاتوو

 هۆنراوه‌ی: هادی ماجدی

 زۆر به‌ هه‌ڵکه‌وت یه‌کیان ناسی و ..

ئاشنایی بوو به‌ ده‌ره‌تانی ویستێک ئه‌هوورایی!

به‌ گه‌مه‌ ڕوانیان بۆ یه‌ک و ..

هۆنراوه‌ی: سه‌لاحی مه‌حموودی

له‌ باتی نیگا سه‌رگه‌ردانه‌کانتا...

له‌و کاته‌ ساتی ئێواره‌ ئه‌ویناویه‌

 دزه‌ی نیگاو لرفه‌ی قاقات

هه‌وری نه‌زای ئه‌م به‌هاره‌ تۆزاوییه‌ی،...   هێنایه‌ زا

شار و شاعیر، بوون به‌ ژێر شه‌پۆلێ ڕه‌هێڵه‌ی تاسه‌ و حه‌زا،

به‌ره‌و کوێ دی...

هۆنراوه‌ی: هادی ماجدی

پاسه‌وان

من گوڵێکم ناسی...

تماشام کرد و

له‌ ئێواره‌ نیگایه‌کدا که‌ ده‌مویست شێعری بۆ بێژم...